Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
ZAMKNIJ
 

Aktualności

19 marca 2019Finanse jednostek samorządu terytorialnego w nowej perspektywie unijnej

Tytułowe seminarium naukowe zostało zorganizowane przez Katedrę Skarbowości Kolegium Ekonomiczno-Społecznego SGH w dniu 15 marca br. W seminarium wzięli udział naukowcy afiliowani przy Szkole Głównej Handlowej oraz Uniwersytecie Warszawskim, a także praktycy – przedstawiciele polskich  i europejskich instytucji państwowych.

W pierwszym wstąpieniu dr Elżbieta Malinowska-Misiąg (Instytut Finansów SGH) omówiła modele potencjału dochodowego w kontekście możliwości absorpcji środków unijnych przez JST. W dyskusji po wystąpieniu zwrócono uwagę, że zadania realizowane przez JST nie są powodowane chęcią zysku, są więc to zadania, które nie są opłacalne z czysto biznesowej perspektywy (np. realizacja zadań oświatowych). Podkreślono, że istotnym elementem potencjału rozwojowego jest zadowolenie mieszkańców danego regionu, gminy itd.

Kolejny referat został wygłoszony przez dra Mirosława Czekaja, Skarbnika M. St. Warszawy, który scharakteryzował potencjał rozwojowy Warszawy wobec wsparcia środkami z UE. Samorząd warszawski aktualnie realizuje ok. 700 projektów wspieranych środkami z UE, o wartości całkowitej projektów na poziomie ok. 32 mld zł, w tym wsparcie unijne wynosi 18 mld zł (oznacza to, że dotacja na 1 mieszkańca Warszawy to 10000 zł). Pieniądze są przydzielane w ramach tzw. Funduszu Spójności – ok. 80% dotacji unijnych w ogóle, zaś 15% dochodów pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Udział środków unijnych w dochodach Warszawy w ostatnich 6 latach wahał się od 3 do 8%.

Spodziewane zmiany związane z perspektywą finansową UE na lata 2021-27 to: zmniejszenie puli środków na politykę spójności oraz konsekwencje wynikające z nowego podziału statystycznego województwa mazowieckiego (osobno Warszawa, osobno pozostała część woj. mazowieckiego) – ten podział może został uwzględniony w alokacji środków unijnych (choć nie ma co do tego pewności w chwili obecnej).

Kolejne wystąpienie należało do dra hab. Michała Bitnera z WPiA UW, który scharakteryzował wyniki badania dotyczącego nadwyżki operacyjnej wobec potrzeb inwestycyjnych gmin u progu nowej perspektywy unijnej (z raportem można zapoznać się na stronie internetowej www.funduszeeuropejskie.gov.pl).

Ostatni głos w dyskusji należał do dra Jana Olbrychta, Posła do PE, który omówił plany budżetowe UE na najbliższe lata. W jego wypowiedzi dominował pogląd, że aktualnie nie mówi się już o wspólnej strategii działania UE, ale przede wszystkim o modelach finansowania Wspólnoty. Jest to konsekwencją m.in. Brexitu, który spowoduje w budżecie UE ok. 12 mld euro rocznego deficytu w budżecie UE. Brexit i polityka UE stawia istotne dla polskich JST pytanie, czy deficyt ten zostanie skompensowany ze środków krajowych, czy też poprzez zmniejszenie unijnego budżetu na politykę spójności. Na to pytanie nie ma nadal odpowiedzi, jednak już teraz wiadomo, że w planach jest kompensowane deficytu wywołanego Brexitem poprzez zwiększenie składek członkowskich, wprowadzenie dochodów własnych oraz redukcję polityki spójności.

Fundusze rozdysponowane w ramach instrumentów polityki spójności zostaną ograniczone w ramach całej UE (przewiduje się zmniejszenie środków o 46%), zmieni się także ich charakter oraz instrumenty. Część funduszu zostanie przeniesiona do systemu gwarancji.

Nastąpi także zmiana polityki w zakresie wspólnej gospodarki rolnej – zostanie ona oddzielona od funduszu polityki spójności. Oznacza to, że zmniejszą się możliwości manewrowania środkami w krajach bardziej rozwiniętych (i na odwrót), gdyż koncentracja tematyczna (?) będzie dotyczyła całego kraju (będzie brane pod uwagę krajowe PKB), a nie – poszczególnego regionu w kraju, jak to miało  miejsce dotychczas.

Praca nad perspektywą finansową nie jest związana wyłącznie z kwotą, ale przede wszystkim z polityką wydatkowania. Obecnie jeszcze nie wiadomo, co stanie się z programami wygaszanymi – czy niewykorzystane fundusze będą zabierane, czy przesuwane do innego programu?

Pierwsze wiążące decyzje zapadną w I połowie 2020, co oznacza, że lata 2022 i 2023 będą czasem wyrównania kosztów opóźnionych w realizacji projektów.

Partnerzy